วัฏจักรชีวิตของพลาสติก

     จากผลการศึกษาพบว่า ในกระบวนการผลิตพลาสติกมีการใช้พลังงานจาก ทรัพยากรธรรมชาติ เช่น ปิโตรเลียม และสารเคมี น้อยกว่าวัสดุอื่นเมื่อนำไปผลิตเป็นบรรจุภัณฑ์ที่มีความจุเท่ากัน หรือหากพิจารณาจากสัดส่วนการนำก๊าซธรรมชาติและปิโตเลียมมาใช้ในกระบวนการผลิตพลาสติก พบว่าพลาสติกใช้ก๊าซธรรมชาติและปิโตรเลียมเพียง 5% ของการใช้ก๊าซธรรมชาติและปิโตรเลียมทั้งหมดของประเทศ
     ดังนั้น พลาสติกมิได้เป็นต้นเหตุสำคัญในการทำให้ทรัพยากรธรรมชาติและปิโตรเลียมลดน้อยลงมากเมื่อเทียบกับการใช้ในกิจกรรมอื่นๆ

รู้จักวัฏจักรชีวิตของพลาสติก
    การประเมินวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ Life Cycle Assessment: LCA คือเครื่องมือประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอย่างครบวงจร และหากจะนำเอาหลักการนี้มาประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของพลาสติก ภายใต้นิยามขององค์การระหว่างประเทศว่าด้วยมาตรฐาน (International Organization for Standardization: ISO) ที่ให้ไว้ในอนุกรมมาตรฐาน ISO 14040 ที่ระบุว่า "LCA เป็นการเก็บรวบรวมและการประเมินค่าของสารขาเข้าและสารขาออก รวมถึงผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่มีโอกาสเกิดขึ้นในระบบผลิตภัณฑ์ตลอดวัฏจักร" โดยข้อมูลที่ได้จากการทำ LCA สามารถนำมาใช้ออกแบบ หรือปรับปรุงผลิตภัณฑ์ ให้สามารถลดการใช้พลังงานทรัพยากรธรรมชาติเพื่อลดภาวะโลกร้อนอย่างแท้จริง รวมถึงการปรับปรุงผลิตภัณฑ์ ให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และเป็นแนวทางในการผลักดันให้ผลิตภัณฑ์ได้รับมาตรฐานต่างๆ ทางสิ่งแวดล้อม เช่น คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon footprint) ฉลากเขียว (Green label) และมาตรฐาน ISO ต่างๆ เป็นต้น

     ทั้งนี้ มาตฐาน ISO 14040 ได้กำหนดขั้นตอนการประเมินวัฏจักรชีวิตไว้ 4 ขั้นตอน คือ
     การกำหนดเป้าหมายและขอบเขต (Goal and Scope Definition) ซึ่งถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด
     หากมีการกำหนดเป้าหมาย ขอบเขต หน่วยการทำงาน (Function unit) และระบบของผลิตภัณฑ์ (Product system) อย่างชัดเจน จะทำให้ประเมินปริมาณของสารที่เข้าหรือออกจากระบบ ซึ่งจะนำไปสู่การปรับปรุงผลิตภัณฑ์ได้อย่างตรงจุด
     การจัดทำบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม (Life Cycle Inventory: LCI) เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลปริมาณสารขาเข้า และสารขาออก จากระบบ ตามเป้าหมายและขอบเขตที่ได้กำหนดไว้
     การประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม (Life Cycle Impact Assessment: LCIA) เป็นการรวบรวมข้อมูลตลอดทั้งวัฏจักรชีวิตและแปลงข้อมูลเหล่านั้นมาเป็นผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในด้านต่างๆ เช่น ผลกระทบต่อภาวะโลกร้อน การลดลงของทรัพยากรธรรมชาติ ภาวะน้ำเสีย ภาวะฝนกรด เป็นต้น
     การแปลผลและประเมินการปรับปรุง (Interpretation) เป็นการนำผลการศึกษามาวิเคราะห์เพื่อสรุปผลตลอดช่วงวัฎจักรของผลิตภัณฑ์นั้นๆ โดยจะพิจารณาผลที่ได้จากการทำ LCIA หรือผลจาก LCI มาเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมมากที่สุด ส่งผลกระทบอย่างไร และหาแนวทางแก้ไข หรือปรับปรุงได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยสอดคล้องกับเป้าหมายและขอบเขคการศึกษาที่ได้กำหนดไว้ในขั้นตอนแรก

เปรียบเทียบระหว่างถ้วยกระดาษกับถ้วยพลาสติกเมื่อพิจารณาตลอดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์

ขั้นตอน

ถ้วยกระดาษ

ถ้วยพลาสติก

วัตถุดิบ/ทรัพยากร ใช้ทรัพยาการป่าไม้ หากเทียบต่อตันผลิตภัณฑ์แล้ว
ใช้ปิโตรเลียม มีการใช้ปิโตรเลียมน้อยกว่ากระดาษ
ใช้สารเคมีในปริมาณมาก ใช้สารเคมีน้อย
กระบวนการผลิต ใช้พลังงานมาก ใช้พลังงานน้อย
ใช้น้ำและสารเคมีในปริมาณมาก ใช้น้ำและสารเคมีในปริมาณมน้อย
การขนส่ง น้ำหนักผลิตภัณฑ์ต่อการบรรจุสูงกว่า เนื่องจากน้ำหนักเบาและยืดหยุ่น
จึงมีภาระหารขนส่งสูงกว่า จึงมีภาระขนส่งน้อยกว่า
การใช้ - ใช้ซ้ำ - การนำกลับมาใช้ใหม่ ยากต่อการใช้ซ้ำและการนำกลับมาใช้ใหม่ ง่ายต่อการใช้ซ้ำหรือนำกลับมาใช้ใหม่
ไม่คุ้มเนื่องจากใช้พลังงานและค่าใช้จ่าย ใช้พลังงานในการนำกลับมาใช้ใหม่น้อย
ในการนำกลับมาใช้ใหม่สูง  
การทำลาย ย่อยสลายได้เร็ว ย่อยสลายได้ช้า
ใช้พลังงานในการขนส่งขยะมาก ใช้พลังงานในการขนส่งขยะน้อย
สามารถเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อนต่ำได้ สามารถเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อนสูงได้
การปล่อยมลพิษ มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยเฉพาะ มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยรวมน้อย
คลอรีนและก๊าซมีเทนมาก  
มีการปล่อยสารเคมีก่อให้เกิดน้ำเสีย

เอกสารอ้างอิง

1. ปมทอง มาลากุล ณ อยุธยา, เรียบเรียงจาก การสัมมนาเรื่อง "Life Cycle Assessment and REACH for Plastic" และบทความ "Perspective and Lifecycle of the Product, Petroleum and Petrochemical", วิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

2. Bassett, N.E.(2005) Paper va. Polystyrene Cups, Padnoa School of Engineering.
Grand Valley Scate University
3. Chaffee, C. and Yaros, B.R. (2007) Life Cycle Assessment for Three Types of
Grocery Bags - Recylable Plastic; Compostable, Blodegradable Plastic; and
Recycled. Recyclahale Paper. Boustead Consulting & Associated Ltd.
4. Mungkung et al (2007)Life Cycle Assessment for environmental performance
comparison of steel can and retort pouch in canded tuma industry, Kanetuart
University
. Bangkok Thailand
5. RDC-Environment (2006) Life Cycle Assessment ("LCA") of four beer
packaging options: glass bottle, PET bottle, aluminium can & steel can, UK
6. Ross & Evans (2003) Environmental Effect of Reusing and Recycling Plastic Packaging. Australia

  กลับสู่หน้าหลัก

Home l Products l Articles l About Us l Contact Us
Copyright 2008, All rights reserved, www.kinterpack.com